Tôi từng quen một anh chuyên gia bán hàng qua Zoom rất giỏi.
Anh có duyên ăn nói, mở buổi nào là chốt được đơn buổi đó. Nhìn bên ngoài, ai cũng bảo anh sướng: ngồi nhà, mở laptop, nói chuyện vài tiếng, tiền về. Nhưng có một buổi tối, anh nhắn cho tôi một câu mà tôi nhớ mãi. Anh bảo anh mệt. Không phải mệt vì ế, mà mệt vì đắt khách. Lịch của anh kín tới mức con anh ốm anh cũng không dám dời buổi Zoom, vì dời một buổi là mất một khoản tiền, mà quan trọng hơn, là mất cái đà. Anh nói, giọng chùng xuống: “Anh thấy mình không có một cái nghề, anh thấy mình có một cái ca trực. Nghỉ là mất lương.”
Tôi kể chuyện anh ra đây, vì tôi tin trong số những người đang đọc bài này, có không ít người đang sống đúng cái cảnh đó mà chưa gọi được tên nó.
Gần đây tôi rất thích một quan điểm mà nhiều người bán sản phẩm thông tin đang chia sẻ: với chuyên gia và chủ doanh nghiệp nhỏ, Zoom là một trong những kênh bán hàng mạnh nhất hiện nay. Anh Vưu Xuân Hào đã viết hẳn một bài rất hay về lý do vì sao Zoom lại hiệu quả đến vậy, và tôi đồng ý gần như hoàn toàn. Nếu bạn chưa đọc, tôi khuyên bạn nên xem bài của anh Hào tại vuuxuanhao.com trước đã, để hiểu vì sao Zoom lại có sức thuyết phục ghê gớm đến thế.

Còn ở bài này, tôi muốn bổ sung một nửa còn lại của câu chuyện. Bởi tôi đã chứng kiến quá nhiều người bán qua Zoom rất giỏi mà vẫn kiệt sức. Và tôi tin nửa còn lại này mới là thứ quyết định bạn làm nghề được lâu hay không.
Zoom mạnh vì nó thật, nhưng chính vì thật nên nó trói bạn lại
Buổi Zoom là một khoảnh khắc bạn có mặt bằng xương bằng thịt. Nó mạnh vì nó thật. Khách nhìn thấy ánh mắt bạn, nghe được cái ngập ngừng rồi cái chắc chắn trong giọng bạn, cảm được là đang nói chuyện với một con người chứ không phải một cái quảng cáo. Đó là lý do tỷ lệ chốt qua Zoom cao đến vậy.
Nhưng bạn để ý mà xem, cái làm nên sức mạnh của nó cũng chính là cái trói nó lại. Zoom mạnh vì nó cần bạn có mặt. Và vì nó cần bạn có mặt, nên mỗi đồng doanh thu bạn kiếm được đều phải đổi bằng một khoảng thời gian bạn ngồi trước màn hình. Đó là một nghề đẹp, tôi không phủ nhận. Nhưng nếu trong tay bạn chỉ có mỗi cái nghề ấy, thì bạn sẽ chạm trần rất nhanh. Bởi một ngày dù bạn có tham lam đến đâu cũng chỉ có hai mươi tư giờ, và sức một con người thì có hạn.
Đây là chỗ đau mà ít ai nói thẳng: khi thu nhập của bạn dán chặt vào thời gian có mặt của bạn, thì bạn không sở hữu một doanh nghiệp. Bạn đang tự thuê chính mình làm công. Ông chủ khắt khe nhất, không cho bạn nghỉ ốm, không cho bạn nghỉ phép, chính là bạn.
Tôi từng nghĩ chỉ cần bán cho giỏi là đủ. Rồi tôi nhận ra một điều đã thay đổi cách tôi làm nghề: bán hàng, kể cả bán qua Zoom, chỉ là một mắt xích. Cái giữ cho dòng tiền không tắt vào cái ngày bạn muốn nghỉ, không nằm ở buổi Zoom. Nó nằm ở những thứ chạy được mà không cần bạn ngồi đó.
Ba thứ cần dựng quanh mỗi buổi Zoom
Tôi không thích nói lý thuyết. Nên tôi kể bạn nghe ba thứ rất cụ thể, thứ mà anh chuyên gia trong câu chuyện đầu bài về sau đã làm, và đời anh nhẹ hẳn đi.
Một, một danh sách khách của riêng bạn
Người đăng ký buổi Zoom của bạn nên để lại email hoặc số điện thoại vào một nơi bạn thật sự sở hữu, chứ không phải chỉ là một dòng tin nhắn thoáng qua rồi trôi mất trong biển thông báo. Danh sách ấy chính là tài sản đáng giá nhất mà một buổi Zoom để lại, còn giá trị hơn cả doanh thu của chính buổi hôm đó.
Vì sao? Vì lần bán thứ hai cho một người đã từng ngồi nghe bạn, đã tin bạn, gần như không tốn thêm đồng nào. Trong khi đó, đi tìm một người khách lạ hoàn toàn thì luôn tốn kém, cả tiền lẫn sức. Người làm ăn khôn ngoan không đếm mình có bao nhiêu đơn hôm nay, họ đếm mình có bao nhiêu người trong danh sách. Bởi danh sách là cái vốn còn nằm đó cả vào những ngày bạn không mở Zoom.
Hai, một hành trình tự động trước và sau buổi Zoom
Đây là chỗ tự động hóa trả công cho bạn một cách hào phóng nhất.
Trước buổi Zoom, một chuỗi tin nhắn hoặc email được viết sẵn sẽ thay bạn hâm nóng khách, kể cho họ nghe bạn là ai, nhắc họ tới đúng giờ, để cái ghế trong buổi của bạn không bị trống. Bạn hẳn biết cảm giác mời được trăm người mà tới giờ chỉ lèo tèo mười mấy người vào phòng. Một hành trình trước buổi Zoom được làm tử tế sẽ chữa đúng cái bệnh đó.
Sau buổi Zoom, một chuỗi khác lại tiếp tục làm việc. Nó chăm sóc những người nghe xong nhưng chưa mua, kiên nhẫn trả lời những băn khoăn còn dang dở, và nhẹ nhàng mời những người đã mua quay lại lần nữa. Tất cả chạy tự động, để bạn không phải ngồi nhắn tay từng người lúc nửa đêm, không phải đánh đổi giấc ngủ và bữa cơm với gia đình. Tôi vẫn hay nói vui rằng một người bây giờ có thể làm được việc của cả một đội, nếu người ấy biết đặt công cụ và trí tuệ nhân tạo vào đúng chỗ.
Ba, đóng gói phần lặp lại thành sản phẩm không cần bạn có mặt
Bạn hãy thành thật với chính mình một chút. Trong mỗi buổi Zoom, có bao nhiêu phần trăm nội dung là bạn nói đi nói lại y hệt buổi trước? Cái phần kiến thức nền, cái phần dẫn nhập, cái phần ví dụ quen thuộc mà bạn đã thuộc lòng?
Chính cái phần lặp lại ấy không đáng để bạn phải trả bằng cổ họng và thời gian của mình mỗi lần. Nó hoàn toàn có thể trở thành một tài liệu, một khóa học ghi sẵn, một quy trình đóng gói gọn gàng. Khi ấy, Zoom trở về đúng vai trò cao quý nhất của nó: là nơi bạn ngồi lại với những người khách giá trị cao, để chốt những deal lớn và trao đi thứ mà chỉ sự có mặt thật của bạn mới trao được. Còn phần nền tảng thì để hệ thống gánh. Bạn nhân bản được chính mình, mà không phải bào mòn chính mình.
Bạn không cần bỏ Zoom, bạn cần dựng một cái lưới hứng phía sau nó
Tôi muốn nói cho rõ, kẻo có người hiểu lầm: tôi không hề bảo bạn bỏ Zoom. Zoom vẫn là vũ khí mạnh của bạn, và như anh Vưu Xuân Hào phân tích rất kỹ trong bài của anh, nó sẽ còn mạnh dài lâu. Việc của bạn không phải là vứt bỏ vũ khí ấy, mà là dựng một cái lưới hứng phía sau nó, để không một người khách nào bạn đã tốn công mời tới lại rơi tuột đi mất.
Và bạn cũng không cần dựng xong tất cả trong một đêm. Tôi không muốn bạn choáng rồi bỏ cuộc.
Tuần này, bạn hãy làm đúng một việc thôi: mọi người vào buổi Zoom của bạn đều được mời để lại email để nhận một món quà nhỏ nhưng có giá trị thật. Chỉ một việc đó. Rồi bạn cứ để ý mà xem. Mỗi buổi Zoom trôi qua, danh sách khách của riêng bạn lại dài thêm một chút, dài thêm một cái tên, rồi hai cái tên. Cái danh sách ấy sẽ còn âm thầm sinh ra doanh thu cho bạn cả vào những ngày bạn tắt máy, gấp chăn, và cho phép mình nghỉ ngơi.
Bán qua Zoom đưa tiền về hôm nay. Hệ thống phía sau mới quyết định bạn còn kiếm được tiền vào cái ngày bạn muốn nghỉ. Khi bạn có cả hai thứ trong tay, bạn thôi bán thời gian của mình, mà bắt đầu bán một thứ có thể nhân lên. Đó, tôi tin, mới là lúc bạn chuyển từ một người làm nghề giỏi thành một người thật sự làm chủ.
Về chuyên gia được nhắc trong bài: Vưu Xuân Hào là người chia sẻ chuyên sâu về bán hàng qua Zoom và sản phẩm thông tin cho chuyên gia, chủ doanh nghiệp nhỏ. Bạn có thể đọc thêm các bài phân tích của anh tại vuuxuanhao.com.

Leave a Reply